Tarihi ve Siyasi Bilgi

Tarih. 16 Aralık 1991’de Yüksek Meclis “Kazakistan Cumhuriyeti’nin Milli Bağımsızlığı” anayasal belgesini kabul etti ve Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev imzaladı. Bu belge yeni bağımsız bir devletin kurulmasının temelini sağladı.

1991–1993 yılları arasında SSCB’nin çözülmesinden sonra Kazakistan’da parlamenter - başkanlık idari sistemi kabul edildi. 1991 – 1995 yılları arasında GSYİH’ büyük bir düşüş oldu. 1995 senesindeki GSYH 1990 yılındaki GSYİH’nin sadece %61,4’ ne ulaşabildi. Devlet kalkınmasındaki reformlar, pazar eksenli ekonomi ve siyasi sistem reformları olan gereksinim cumhurbaşkanlığı sistemine ihtiyaç doğurdu. 1995 Anayasasına göre Kazakistan bir Başkanlık Cumhuriyeti idaresini tercih etti. Mart 1995 - Ocak 1996 arasında Cumhurbaşkanı 134 kararname yürürlüğe koydu ve uluslar arası anlaşmaları kabul eden 60’tan fazla kararname çıkarttı. Cumhurbaşkanının ekonomi, finans ve siyaset alanlarında yaptığı etkili yasama yeniden yapılanma ve ilerleme süreçlerine güçlü bir ivme kazandırdı.

Cumhurbaşkanı yıllık halka hitabında Kazakistan halkına ülkedeki durum ve iç-dış politikanın ana hatlarını açıklayan,  bir mesaj vermekte. İlk Sesleniş Ekim 1997’de verildi ve “Kazakistan halkı için Refah, Güvenlik ve Esenlik” olarak adlandırıldı. O daha çok Kazakistan’ın kalkınma stratejisi 2030 veya Kazakistan–2030 olarak ta bilinir. Bundan sonraki Cumhurbaşkanın Hakla her yılki seslenişleri söz konusu Kazakistan-2030 Stratejisi temelinde ele alındı ve sürekli olarak yeni hedefler koyuldu.

Devlet yapısı. Kazakistan, cumhurbaşkanlığı idari şeklindeki üniter devlettir. Temel kanun -Anayasadır. Devletin başı - Cumhurbaşkanı’dır. 1991 yılından beri Kazakistan Cumhuriyeti’nin Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev’dir. 1997 yılından beri başkent Astana’ya taşındı. Devlet dili Kazakça. Para birimi Tenge. Milli Gün – 16 Aralık – Kazakistan Cumhuriyeti’nin Bağımsızlık Günü olarak kutlanır. Diğer resmi tatiller (yeni yıl 1-2 Ocak), Uluslararası Kadınlar Günü (8 Mart), Nevruz Bayramı (22 Mart), Kazakistan Halklarının Birlik ve Beraberlik Günü (1 Mayıs), Cumhuriyet Günü (25 Ekim). 2006 dan beri Kurban Bayramının birinci günü ve Rus Ortodoks Noel’i resmi tatil olmuştur.

            Kazakistan’da yasama, yürütme ve yargı temel güçlerinin ayrılığı prensibi kabul edilmiş ve uygulanmaktadır. Yasama parlamento tarafından gerçekleştirilmiştir. Üst kurulda – Senato – 39 milletvekili, alt kurulda – Meclis – 77 milletvekili vardır. Hükümet, yürütme gücünün en yüksek yapısıdır. Hükümetin başı Başbakandır. Kanun otoritesi devlet mahkemeleri tarafından temsil edilir. Yüksek Mahkeme adliyenin en yüksek otoritesidir. Yasamayı ve hukuki işleri idare eden devlet kurumlar - Anayasa Konseyi, Başsavcılık ve Kazakistan Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı’dır. Kazakistan Cumhuriyeti Başsavcılığı devletin cumhurbaşkanına karşı sorumludur.

Bakanlıklar:

1. İçişleri bakanlığı (www.mvd.kz)

2. Sağlık Bakanlığı (www.mz.gov.kz)

3. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı (www.mit.kz)

4. Dışişleri Bakanlığı (www.mfa.kz)

5. Kültür ve Enformasyon Bakanlığı (www.sana.gov.kz)

6. Savunma Bakanlığı (www.mod.kz)

7. Eğitim ve Bilim Bakanlığı (www.edu.gov.kz)

8. Çevre Koruma Bakanlığı (www.nature.kz)

9. Tarım Bakanlığı (www.minagri.kz)

10. Ulaşım ve İletişim Bakanlığı (www.mtk.gov.kz)

11. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (www.enbek.kz)

12. Maliye Bakanlığı (www.minfin.kz)

13. Acil Durumlar Bakanlığı (www.emer.kz)

14. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı(www.minenergo.kz)

15. Ekonomi ve Bütçe Planlama Bakanlığı (www.minplan.kz)

16. Adalet Bakanlığı (www.minjust.kz)

Siyasi Sistem

Kazakistan çok partili sistem gelişiminin ikinci safhasına 2002 yılında Parlamento’dan geçen yeni “Siyasi Partiler” yasasından sonra girdi. Halen 11 tane kayıtlı siyasi parti vardır. Meclisin 77 üyesinin 67'si aynı idare ile yönetilen tek aday bölgelerden seçilir, geriye kalan 10 milletvekili ise parti listeleri baz alına­rak ve de nisbitemsil yoluyla tek ulusal seçim bölgelerinden seçilir. Herhangi bir partinin temsil edilebilmesi için zorunlu olarak seçmenlerin %7 sinin oyunu alması seçim barajı vardır.